Zmiana pokoleniowa jest czynnikiem wyróżniającym przedsiębiorstwa rodzinne - chcąc osiągnąć sukces w długim horyzoncie czasowym rodzinne przedsiębiorstwo winno posiąść umiejętność przenoszenia własności i władzy z jednego pokolenia na następne. Niestety jeszcze zbyt często w naszym kraju transfer biznesu rodzinnego dokonuje się na skutek niefortunnych zdarzeń losowych, w sposób nagły, bez większych przygotowań zarówno sukcesora, rodziny, jak i firmy. Mimo złożoności tego procesu polscy właściciele przedsiębiorstw rodzinnych zdają się nie dostrzegać wagi zmiany sukcesyjnej, a co się z tym wiąże, nieświadomie zmniejszają prawdopodobieństwo przetrwania swojego biznesu. Tymczasem lepiej przeprowadzić ten proces w sposób planowy i kontrolowany, niż pozostawić go dziełu przypadku.

Wydaje się słusznym założenie, że każdy nestor chciałby przekazać młodszemu pokoleniu firmę uporządkowaną, sprawną organizacyjnie, stabilną ekonomicznie i gotową na zmiany otoczenia biznesowego. Doświadczenie uczy jednak, że nie istnieje jedna, jedynie słuszna recepta na udaną sukcesję. Nie ma uniwersalnego zestawu warunków, których spełnienie gwarantuje, iż zmiana pokoleniowa przebiegnie z sukcesem. Koniecznym (choć nie wystarczającym) warunkiem jest obopólna – nestora i sukcesora – dobrowolna i świadoma chęć przekazania/przejęcia odpowiedzialności za rodzinny biznes. Ale poza tym, w każdej firmie jest to proces indywidualny i unikalny, jak unikalne są uwarunkowania rodzinne i biznesowe oraz osobiste.

Osiągnięcie gotowości sukcesyjnej, czyli stanu przygotowania do procesu sukcesji wszystkich jej interesariuszy, wymaga zmierzenia się z wieloma wyzwaniami. Trudno wyobrazić sobie bardziej interdyscyplinarną dziedzinę doradztwa biznesowego niż to dotyczące sukcesji w firmach rodzinnych. Skoordynować bowiem trzeba prace specjalistów z różnych dziedzin, od prawa gospodarczego poprzez strategię, zarządzanie i organizację, po finanse i kwestie kadrowe. Mnogość wyzwań związanych z osiągnięciem gotowości sukcesyjnej sprawia, że w ostatnim czasie rysuje się duże zapotrzebowanie wśród nestorów biznesów rodzinnych i potencjalnych sukcesorów na transfer wiedzy oraz wsparcie doradcze w procesie sukcesji.

W powyższym kontekście warto skorzystać z projektów doradczych skierowanych do firm rodzinnych, a dofinansowanych ze środków unijnych. Jeśli odczuwacie Państwo potrzebę takiego wsparcia w dziele sukcesyjnym, warto zapoznać się ze szczegółami projektu „Przez sukcesję z Przewodnikiem” na stronie https://sukcesja.org.

Andrzej Bocheński, PM Doradztwo Gospodarcze sp. z o.o.