ZAGADKA REGIONALNA (21.07.)
- A
- A
- A
"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 21.07. 2024 r.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645757/1dc170367914525aa941ce385cff90afzawiejskijan-1904-1.jpg)
Krakowski architekt, przedstawiciel historyzmu, urodzony w 1854 r.
Pochodził z bogatej żydowskiej rodziny kupieckiej.
Był architektem miejskim Krakowa w latach 1900 - 1914.
![Ulica Wąska (fot. Zygmunt Put/Wikipedia](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645759/66753d141107c96c65a0ca9d8746fab1krakowwaskazygmuntput.jpg)
Projektował budynki szkolne przy Rynku Kleparskim, ulicach: Wąskiej, Topolowej, Szlak i Kapucyńskiej.
Zaprojektował własną kamienicę zwaną „Jasnym Domem” na rogu ulic Biskupiej i Łobzowskiej, a także gmach Teatru Miejskiego (Teatru im. Juliusza Słowackiego).
![(fot. Jan Graczyński)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645772/1cfd58fad49eeb40394cdc26d6d0c952krakowteatrslowackiegojan-graczynski.jpg)
Był to pierwszy budynek w Krakowie z oświetleniem elektrycznym.
Za ten projekt i jego realizację w 1894 r. został odznaczony Orderem Franciszka Józefa.
![(fot. Jakubkaja/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645762/c9139741bfdf99ca7c60f9dfe6743c0daaaorderfrjozefajakubkaja.jpg)
Zbudował też przy teatrze elektrownię (obecnie Scena Miniatura) w stylu neorenesansowej willi.
![(fot. Zygmunt Put/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645771/a6b4c2365c1a3f53fc265f8e52677630krakowslowackiteatr-miniaturazygmuntput.jpg)
Zaprojektował także wraz z Julianem Niedzielskim Stary Dom Zdrojowy w KRYNICY.
![Stary Dom Zdrojowy w Krynicy (fot. ze zbiorów Barbary Ruckiej)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645770/716b45b53ed73df9143ef1789933f731krynicastarydz-ze-zbiorow-b.ruckiej-1.jpg)
Zmarł w 1922 r. i spoczywa w rodzinnym grobowcu na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Proszę podać jego imię i nazwisko.
ADRES INTERNETOWY: [email protected]
do godz. 7.30 dnia 21.07. 2024 r.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645767/e33be79de0cbd3cc6f46efacddf8380caaaiwonka.jpg)
UPOMINKI:
książka dla dzieci Iwony Gierłach "KOTEK WŁODEK", z ilustracjami Loli Styrylskiej
2 podwójne bezpłatne wstępy na Zamek Rabsztyn koło OLKUSZA (do końca wakacji)
płyta CD "Orkiestry Dęte Powiatu Krakowskiego"
przewodnik Andrzeja Piecucha "Cmentarze z I wojny światowej w Górach Hańczowskich i Paśmie Magurskim.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645769/042f9630f03f45b040a877baf50cc456aaapiecuchcmentarze-1.jpg)
![(fot. Henryk Bielamowicz/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645912/3135fe51e92c3016cb338241b3c890ecsiedliskahb2.jpg)
SIEDLISKA - w Polsce jest ponad 40 miejscowości o tej nazwie.
W Małopolsce są Siedliska koło Tuchowa, Siedliska koło Miechowa, na ziemi proszowickiej w gminie Koniusza i Koszyce, są także SIEDLISKA w gminie BOBOWA w powiecie gorlickim.
I w tych ostatnich mieszka i pracuje w miejscowej szkole, historyk BARBARA SOWA.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645903/239b8c8e2bdbcb9de1c61c84bf88fe5dsiedliska.jpg)
Jest autorką książki "SZKOŁA W SIEDLISKACH. 200 lat historii wpisanych w siedem wieków istnienia parafii i miejscowości".
Jej pracę otwiera motto "Jeśli nie będę pamiętał kim byłem, skąd będę wiedział kim jestem?"
![Marcin z Wrocimowic na obrazie J.Matejki](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645910/13bc7d721a67c87cbf4bc03287d81a75matejkogrunwaldmarcinzwrocimowic.jpg)
Ciekawostką jest fakt, że chorąży krakowski, który w 1410 r. niósł chorągiew w Bitwie pod Grunwaldem, MARCIN Z WROCIMOWIC (zm. 1442) był ówczesnym właścicielem Siedlisk.
Od 2016 r. patronem szkoły jest ksiądz JAN REC urodzony w 1919 r. w Siedliskach, absolwent szkoły, tam pochowany w roku 1994.
![(fot. KGGucwa/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645911/b5594fdf554ca8e0d0f1fe8bb8200861recjansiedliskakggucwa.jpg)
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645908/37d0642b2199de7dfe6212dd5b9a6337sowabarbarasiedliska.jpg)
![(fot. Henryk Bielamowicz/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645913/8946aa066accc125ffa090b3c5e9d1e3krynicanowyhb2.jpg)
Związana od trzech pokoleń z KRYNICĄ - ZDROJEM historyk, regionalistka i przewodnik górski BARBARA RUCKA przypomina historię Nowego Domu Zdrojowego.
Został wzniesiony w latach 1938 -1939 w stylu modernizmu według projektu architekta, profesora i rektora Politechniki Lwowskiej WITOLDA MINKIEWICZA (1880 - 1961).
![W. Minkiewicz ok 1930 r. (fot. Boom2019/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645915/cbc127e594560a1868bfc1f59437ece9minkiewiczwitold1930boom2019.jpg)
Wcześniej na jego miejscu stał "Pensjonat Pod Czarnym Orłem", w którym znajdowała się Apteka Nitribittów "Pod Aniołem" (później przeniesiona do Nowego Domu Zdrojowego).
W latach II wojny służył wyłącznie niemieckim okupantom.
Na pierwszym i drugim piętrze Nowego Domu Zdrojowego znajduje się obecnie sanatorium dysponujące 230 miejscami noclegowymi.
![(fot. Jwdys/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645917/f1fe0e646790de154bcd29042c7fdba9krynicanowotarskijwdys.jpg)
Omawiając rozwój Krynicy jako uzdrowiska w XX w. nie można pominąć zasług inż. LEONA NOWOTARSKIEGO (1878 - 1957).
Posłuchaj !
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645920/e9a58476e1667704e19659d94f2f4c2frucka-basia-krynica-1.jpg)
![(fot. Henryk Bielamowicz/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645921/ae44f05c55508c36cd9a2f49b87e3301starysaczkosciolswietejtrojcyisw.klaryhb2.jpg)
ANDRZEJ DŁUGOSZ jest prezesem Towarzystwa Miłośników Starego Sącza, dyrektorem Muzeum Regionalnego i kustoszem tej placówki.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645923/c3c87ea7987eaebf8d0000099031bcbastarysaczdomnadolkachprzewodnik-2.jpg)
Jest bibliofilem, przez ponad pół wieku zakupił 10 tysięcy książek i stworzył kilka kolekcji, w tym kolekcję dzieł literatury polskiej.
Gdy zabrakło miejsca w mieszkaniu cześć księgozbioru przekazywał bibliotekom.
![fot. http://www.parafia-mb.stary.sacz.pl/index.php/historia-parafii](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645928/f79153d55cf9fe34b33ff6ad892e6345slide1.jpg)
Ponieważ interesuje go także historia kościoła w Polsce dlatego przy parafii Miłosierdzia Bożego w Starym Sączu utworzył bibliotekę i przekazał jej 4 tysiące książek.
Opowiada o tej części swojej kolekcji.
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645927/9d5d855f30ece3fdc23bc20cf8054ee8dlugoszbiblioteka-3.jpg)
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647133/db1260f50284010d08712480d6fd5df3almanachlacki-20lat.jpg)
"ALMANACH ŁĄCKI" - półrocznik wydawany pod patronatem Towarzystwa Miłośników Ziemi Łąckiej, jest wydawnictwem historyczno - kulturalno – społecznym.
Pierwszy numer ukazał się w 2002 r. , dlatego najnowszy (Nr 40) jest zarazem numerem jubileuszowym.
Funkcję redaktora naczelnego pisma pełni JADWIGA JASTRZĘBSKA, zarazem prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Łąckiej.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647135/4519812e56c6812c4dffd7bc590a9a22jastrzebska.jpg)
W jubileuszowym numerze czytelnicy odnajdą także jej wiersze.
Wyjaśnia od kiedy je pisze, w jakich okolicznościach i jaką tematykę porusza.
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647138/3fd782fbbabfd374e161d6427f6e3cccjastrzebskawiersze.jpg)
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647141/422f8d2dee7dea0b9a7446a34bf65c17zywiecmireksolo-1.jpg)
MIROSŁAW MIODOŃSKI w latach 2007 - 2011 był Prezesem Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej, a obecnie jest redaktorem naczelnym rocznika "GRONIE", wydawanego przez to Towarzystwo.
Rodowity żywczanin, ma udokumentowaną historię rodziny od połowy XVIII w. Mieszka przy rynku w kamienicy nr 16.
![Jezioro Żywieckie, Tresna (fot. Lila2501/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647143/a54650bc58c825631e6c7b321c3ba050jeziorozywieckietresnalila2501.jpg)
Dziś przypomina historię powstania Jeziora Żywieckiego, sztucznego zbiornika na rzece SOLE.
Zaczęto go napełniać przed 60. laty.
Posłuchaj!
![Jezioro Żywieckie, widok z góry Żar (fot. Ravos/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647146/fad5f0f48b3c044e959b3fc33149ce16jeziorozywieckiezgoryzarravos.jpg)
![(fot.FilipK72/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647262/4c51c4a116c7e7de483dccae8a4933c6zakopanejaszczurowkafilipk72.jpg)
Kaplicę Najświętszego Serca Jezusowego w ZAKOPANEM na JASZCZURÓWCE zaprojektował STANISŁAW WITKIEWICZ (1851 – 1915).
Budowę rozpoczęto w 1904 r. a świątynię poświęcono w 1907 r.
W jej podziemiach mieści się obecnie Galeria Religijnej Sztuki Ludowej im. Jana Pawła II.
Do końca sierpnia jest tam czynna XXXVII Wystawa Malarstwa na Szkle, w tym roku pod hasłem "Powołani do świętości".
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647264/35a1c547aba945bf6aaf3b53d0bd2d8bmadejaania.jpg)
Od samego początku w wystawach bierze udział mieszkająca w SZCZAWNICY artystka ludowa ANNA MADEJA, której prace eksponowane są w wielu polskich muzeach.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647267/5153b14e25d65b642a7660ce2e07efeemadejawystawans2.jpg)
Trudną techniką malarstwa na szkle zainteresowała swoją siostrzenicę JOANNĘ DZIUBIŃSKĄ, która od 6 lat także prezentuje swe obrazy na zakopiańskiej wystawie.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647269/9d492fc1dae663284829c45eb8dfc3f3joasiadziubinska.jpg)
Ponadto w Szczawnicy od 10 lat prowadzi Galerię "KRZYWA JABŁONKA" i promuje artystów z terenu Pienin, Beskidu Sądeckiego i Gorców.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647272/b23509558c544057e468f338158e3d5cdsc7700.jpg)
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647274/d54042e59bbcde3ad1600d6ebb552fd7dsc5936.jpg)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
21:13
Chcą ekranów akustycznych, więc zablokują trasę S7
-
18:42
Unia Tarnów pokonuje Start Gniezno! Jaskółki bliżej awansu
-
18:09
Sadzonki, sprzęt rolniczy, a nawet pieczone wół i prosię
-
16:44
Tu spotkasz Lachów i Górali
-
16:39
"Tak się bawią, tak się bawią se-nio-rzy!"
-
16:39
Festiwal Biegowy w Piwnicznej-Zdrój
-
16:30
Konwencja Lewicy: będzie projekt ustawy dotyczący wykorzystania pustostanów
-
16:28
Tu zobaczysz bogactwo naszego regionu
-
15:30
W Krakowie o współpracy ws. odbudowy Ukrainy po wojnie