ZAGADKA REGIONALNA (28.07)
- A
- A
- A
"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 28.07.2024 r.
Astronom, który urodził się w TYMBARKU w roku 1789.
Rodziców stracił w niemowlęctwie.
Wychowywał go najpierw wuj, a następnie znalazł dla siebie miejsce w klasztorze pijarów w Krakowie, gdzie też ukończył szkoły.
Następnie przeniósł się do Warszawy, gdzie rozwijał zainteresowania matematyczne.
Pod koniec 1811 r. opuścił kraj, by studiować w Paryżu matematykę i astronomię.
![(fot. Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647353/2044733a372df9176a02f41567c5a29farminskifranciszekb1849.jpg)
W 1815 r. powrócił do Warszawy i rok później został profesorem astronomii Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie wykładał też matematykę.
W tym samym roku zaproponował wybudowanie w Warszawie obserwatorium astronomicznego, którego, po wybudowaniu w 1825 roku, został dożywotnim dyrektorem.
Zorganizował też obserwatorium w konwikcie ojców pijarów na Żoliborzu.
Zmarł w 1848 r. i spoczął na Powązkach.
![Krater na Księżycu, o średnicy 26 km, położony na 16,4° południowej szerokości selenograficznej i 154,2° długości wschodniej (fot. James Stuby/NASA/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647355/e50ed107b86a9c1df3dd1c5f013182a4arminskikraternasa.jpg)
W 1976 r. decyzją Międzynarodowej Unii Astronomicznej jego imieniem został nazwany krater na Księżycu.
Proszę podać imię i nazwisko tego astronoma.
ADRES INTERNETOWY: [email protected]
do godz. 7.30 dnia 28.07. 2024 r.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647358/4c705aa72511c46090074d21644eef06siedliska-1.jpg)
UPOMINKI:
książka Barbary Sowy "SZKOŁA W SIEDLISKACH. 200 lat historii wpisanych w siedem wieków istnienia parafii i miejscowości"
2 dwuosobowe bezpłatne wstępy na Zamek Rabsztyn (ważne do 30.09.2024)
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647362/2c457c9c31f86a58554b79078acb6b0cmiroslawskiczasubramy-3.jpg)
tom poezji ZBIGNIEWA MIROSŁAWSKIEGO " Czasu bramy. The gates of time".
płyta CD AURORA z utworami krakowskiego kompozytora Jerzego Gablenza (Paweł Czarakcziew - wiolonczela i Piotr Kowal - piano)
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647364/c5ecf0ef28e2b4ce33b47a6ddfca5a9faaaaurora-1.jpg)
![Autoportret](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647656/c9c1f9a4818548e9ea9e9a2c4d50451bluftglasautoportret-2.jpg)
Malarz, scenograf i kostiumolog EMANUEL LUFTGLAS (Luftglass) urodził się w 1896 r. w CHOCZNI koło Wadowic.
W 1925 r. na zlecenie Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w KALWARII ZEBRZYDOWSKIEJ przyozdobił tamtejszą synagogę obrazami i malowidłami ściennymi o tematyce biblijnej.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647658/a5bc51c80303219269ed4d0ca5e636b9luftglasksiazka1-2.jpg)
Znany w Izraelu jako Emanueli, jako pierwszy zastosował scenę obrotową.
Jego uczniem był światowej sławy rzeźbiarz DANI KARAWAN (zm. 29.05. 2021 r.)
EMANUEL LUFTGLAS zmarł w 1958 r. w TEL AWIWIE.
Na domu, w którym mieszkał w 2011 r. zawisła pamiątkowa tablica.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647660/395c4d0840abdef4df1ad875805e1450luftglasksiazka2-2.jpg)
Życiorys tego artysty przybliża regionalistka, mieszkanka Choczni, red. MARIA BIEL PAJĄKOWA - współautorka (wraz z córką AGNIESZKĄ JUSIŃSKĄ) albumu "DOTKNIĘCI ISKRĄ BOŻĄ - o artystach, twórcach i pasjonatach w dzieje Choczni wpisanych.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647662/ab1184a4fb5a185239a18ea8fa145e7bbielokladka-2.jpg)
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647665/613628029acfcf254135a8ef09898fd5bielmaria-2.jpg)
![(fotFfolas/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647666/0f3a3b011a2fe3b3b86c9544071b0f6dmuszynaffolas-2.jpg)
W Muzeum Regionalnym Państwa Muszyńskiego jedna z sal ekspozycyjnych poświęcona jest mieszczańskim tradycjom MUSZYNY - ZDROJU.
![(fot. Barbara Rucka)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647668/c3bb1bf420e126f012a70163e97cf3c2muszynamieszczki1-1.jpg)
Można w niej zobaczyć parę w pięknych strojach; muszyńskiej mieszczki i muszyńskiego mieszczanina.
Bogatszy jest strój żeński z wełnianą lub atłasową spódnicą sięgającą ziemi.
Pod nią zakładano 2 lub 3 halki prasowane w harmonijkę.
![(fot. Archiwum Muzeum Regionalnego Państwa Muszyński](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647670/2e63f139355b8ada0513e4dc425651bbmuszynamieszczki2-1.jpg)
Fenomenem muszyńskiego stroju były białe czepce - wyjaśnia historyk i regionalistka BARBARA RUCKA.
![(fot. Archiwum Muzeum Regionalnego Państwa Muszyńskiego)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647673/febefa9612c60d19b7e133af3f745c30muszynamieszczki-1.jpg)
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647676/f53772f04d0fd2dbfc58e7c81b640ee4rucka-basia-muszyna-2.jpg)
![Jankowa (fot. Jerzy Opioła/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647685/8cb7b4e2c0a82838527e9a7db4485ac1jankowarosochatkajodlowagorajopiola-1.jpg)
MARCIN WĄS, lat 39, dotychczas zawodowo związany z bankowością jest nowym burmistrzem BOBOWEJ w powiecie gorlickim.
Czeka go wiele wyzwań, tym bardziej, że jest osobą angażującą się w życie społeczne.
Od urodzenia mieszka na terenie gminy Bobowa, obecnie w JANKOWEJ, gdzie pełni funkcję członka zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej, do której należą też jego bracia.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647690/f740233ef438bd16d10293058abd2955wasmarcinburmistrzbobowej.jpg)
U sąsiadów zza miedzy w LIPNICY WIELKIEJ w gminie Korzenna jest solistą i tancerzem Zespołu Regionalnego LIPNICZANIE", prezentującego folklor Pogórza Sądeckiego.
Posłuchaj !
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647692/28e6ab591dca3aa50c1703f7a2b2298baaalipniczaniecd.jpg)
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647709/9ff13403ddf49ff71245bea46b308371zywiecmireksolo-2.jpg)
Związany z ŻYWCEM od wielu pokoleń MIROSŁAW MIODOŃSKI jest redaktorem naczelnym rocznika "GRONIE", wydawanego przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej.
Przypomina historię powstania tego tytułu i osoby, dzięki którym powstał i ukazuje się do dziś.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647711/045ae118bad9e521477d74580d681ea5miodonskiksiazka.jpg)
Jako autor książki " RYNEK W ŻYWCU PRZEZ WIEKI" przekonuje, że stojąc na krakowskim Rynku nie sposób zapomnieć o związkach Krakowa z ziemią żywiecką.
![Kamienica Margrabska (fot. Zygmunt Put/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647713/76d06d92e12cf7035c8d8aafc291e548krakowmennicakamienicamargrabskarynek47zygmuntput.jpg)
Wystarczy spojrzeć na kamienicę nr 47 Mennicę (Kamienicę Margrabską) siedzibę FRANCISZKA WIELOPOLSKIEGO (1732 - 1809), pierwszego prezydenta miasta Krakowa, właściciela latyfundium żywieckiego pod koniec XVIII w. oraz na kamienice nr 23 "Kromerowską".
![Kamienica Kromerowska (fot. Zygmunt Put/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647715/9d6ad9957619e0cff05d59cbc544a488krakowkromerowskarynek23zygmuntput.jpg)
Była ona w posiadania rodu Miliewskich, która od Wielopolskich w 1814 r. przejęła dobra w RYCHWAŁDZIE koło Żywca, także dwór.
Posłuchaj!
![Dwór w Rychwałdzie (fot. Gaj777/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647718/f15dc2ab47f980834ced8e9ca3128044rychwalddwormilieskichgaj777.jpg)
![(fot. Zyxist/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647722/5ccf392405fbfa7b710f7837fe28fa26aghzyxist-3.jpg)
HANNA OSTROWICKA - CHRZĄSTOWSKA urodziła się w Krakowie w 1936 r. i tamże zmarła w roku 1984.
Była hydrologiem, uczennicą prof. HENRYKA ŚWIDZIŃSKIEGO (1905 - 1969), wykładała na Akademii Górniczo - Hutniczej.
Specjalizowała się w balneologii, nadzorowała prace wiertnicze w poszukiwaniu wód w PIWNICZNEJ, TYLICZU i POWROŹNIKU.
Postulowała reaktywację lecznictwa balneologicznego w SOLI, ZAKLICZYNIE i CIĘŻKOWICACH.
Przypomina ją prof. STEFAN WITOLD ALEXANDROWICZ,
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647720/2f593b671d9f4120e1eb5d2efeae42daaleksandrowicz-17.jpg)
![(fot. Iza Kulig)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647875/8fb37c8876752e3411756e092ece0ea0piwnicznadolinapopradu-4.jpg)
"KRAKOWIACY, LACHY, GÓRALE. Stroje wsi małopolskiej" - to seria albumów wydana przez Małopolskie Centrum Kultury "SOKÓŁ" w Nowym Sączu.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647877/b0137f0214047f49667a732833cfd43baaakuligalbum.jpg)
Jeden z tomów poświęcony jest Góralom Sądeckim i Góralom Nadpopradzkim.
Część dotyczącą Górali Nadpopradzkich opracował etnolog PIOTR KULIG, kierownik Zespołu Regionalnego "DOLINA POPRADU" z Piwnicznej - Zdroju.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647882/4f1aae9f870a0c0d90dbca8e95a74ce8aaagoralenadpopradzcy.jpg)
Wyjaśnia które miejscowości zamieszkiwali Górale Nadpopradzcy i jaki był ich strój.
Czym się wyróżniał od ubioru innych sąsiednich grup etnograficznych.
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647881/be2ac87de914c60be29c27155740ea66kuligpiotretnolog.jpg)
![Iwanowice Włościańskie - kościół św. Trójcy (fot. Jerzy Opioła/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647918/f558201ff8f704ce325c49a4e0fd99bciwanowicewlosciasw.trojcyjerzyopiola.jpg)
IWANOWICE WŁOŚCIAŃSKIE są siedzibą gminy Iwanowice, w powiecie krakowskim.
Cennym zabytkiem jest usytuowany w samym środku wsi, na wzniesieniu, kościół Św. Trójcy, który powstał w 1745 r. w miejscu gotyckiej świątyni z roku 1408.
Ta drewniana świątynia jest jednym z zabytków na szlaku architektury drewnianej województwa małopolskiego.
Do Iwanowic zaprasza MICHAŁ KOZIOŁ.
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3647920/cfa7d13f72a45c64040ba0e854901892koziol-3.jpg)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
21:13
Chcą ekranów akustycznych, więc zablokują trasę S7
-
18:42
Unia Tarnów pokonuje Start Gniezno! Jaskółki bliżej awansu
-
18:09
Sadzonki, sprzęt rolniczy, a nawet pieczone wół i prosię
-
16:44
Tu spotkasz Lachów i Górali
-
16:39
"Tak się bawią, tak się bawią se-nio-rzy!"
-
16:39
Festiwal Biegowy w Piwnicznej-Zdrój
-
16:30
Konwencja Lewicy: będzie projekt ustawy dotyczący wykorzystania pustostanów
-
16:28
Tu zobaczysz bogactwo naszego regionu
-
15:30
W Krakowie o współpracy ws. odbudowy Ukrainy po wojnie