ZAGADKA REGIONALNA (30.06)
- A
- A
- A
"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 30.06. 2024 r.
Urodził się w KRAKOWIE w żydowskiej rodzinie w 1900 roku.
Do 1934 r. był piłkarzem "Cracovii" i reprezentacji Polski w latach 1921 - 1930.
Debiutował w 1921 r. w BUDAPESZCIE, w pierwszym meczu reprezentacji przeciwko Węgrom.
![Pośród stojących w koszulce z orłem, ?? stoi jako trzeci od lewej przed pierwszym meczem reprezentacji Polski, 1921](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640795/cd7bd1f229284f0facfb238f60f741aasperlingleon1921.jpg)
W 1924 r. ten napastnik, lewoskrzydłowy, wystąpił na igrzyskach olimpijskich w PARYŻU.
![Reprezentacja Polski podczas Igrzysk Olimpijskich w 1924 r. w Paryżu, przed meczem przeciwko Węgrom na Igrzyskach Olimpijskich (26,05.) - ?? stoi czwarty od prawej.](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640796/2d48d08b2860e5ddbe32bfafdf136302sperlingleon1924paryzio.jpg)
Po przeprowadzce z Krakowa zamieszkał we LWOWIE.
Po wkroczeniu Niemców do miasta w 1941 r. znalazł się w gettcie i tam w grudniu został zastrzelony przez pijanego gestapowca.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640794/10c6145c7bece7eab966bc62cc25aabfsperlingleon1932.jpg)
Proszę podać jego imię i nazwisko.
ADRES INTERNETOWY: [email protected]
do godz. 7.30 dnia 30.06.2024 r.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640798/d59ef37468cc6de1d85573fe0a0eaa1caaakafka.jpg)
UPOMINKI:
książka Hannsa Zischlera "KAFKA IDZIE DO KINA".
2 płyty CD "WRACAJĄ SŁOWA I DŹWIĘKI. 95 lat Radia Kraków".
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640800/bcfdafac8e463204848a47d306c42ffdwracajaslowa-2.jpg)
książka "PĘDEM PRZEZ SAWANNĘ. Polacy w rajdach SAFARI"
książka Tomasza Łotoczki " MARZYCIEL MIMO WSZYSTKO".
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640802/935b97bdada5c6c71b0aa5d74260c16caaamarzyciel.jpg)
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642615/0232ea98ef9761774307a11b90de7f8fflorencjadzrwirajughiberti.jpg)
Artysta rzeźbiarz, prof. CZESŁAW DŹWIGAJ wspomina początki swej artystycznej działalności i powraca do roku 1979, kiedy to podczas pobytu we FLORENCJI zauroczyły go "WROTA RAJU", wschodnie drzwi do Baptysterium San Giovanni, autorstwa LORENZO GHIBERTIEGO (ok 1378 - 1455).
![Cz. Dźwigaj](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642619/55c500dba85bcfb78e354a4d4499590cdzwigajtarnowmaryjne.jpg)
Niedługa potem, w 1980 r,. dane mu było zmierzyć się z podobną formą, zaprojektować i wykonać boczne drzwi katedry w TARNOWIE.
I nie była to jedyna realizacja dla tej świątyni.
![Cz. Dźwigaj](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642618/79d8d5272aad487662358e543ca27352dzwigajtarnow-stworzenie-swiata-2.jpg)
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642621/233832be790d120df153e12055656d74dzwigajczeslawszczawnica-1.jpg)
![Cz. Dźwigaj](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642623/80ba7ce77217c701fa1ec8b35a67c693dzwigajtarnow-mecznnicy-polscy.jpg)
![Huta Wysowska (fot. Bartłomiej Wadas)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642879/8488e1621e3431402015e9d63418dfb3hutawysowskabartlomiejwadas.jpg)
HAŃCZOWSKIE GÓRY RUSZTOWE to grupa górska stanowiąca południowo – zachodnią, najwyższą, cześć BESKIDU NISKIEGO.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642877/3bfd28b956d9e59a86f0b74b11903a9baaapiecuchcmentarze2.jpg)
Na tym terenie, dziś w gminie UŚCIE GORLICKIE, znajduje się wiele cmentarzy z czasów I wojny światowej, a walki toczyły się tam od grudnia 1914 r. do początku maja roku 1915.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642875/ee66d4e29f9bba1068fe9d6a94f93cc2aaapiecuchcmentarze.jpg)
Niedawno ukazał się przewodnik po tych nekropoliach autorstwa regionalisty gorlickiego i przewodnika ANDRZEJA PIECUCHA.
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642878/48b27c5814a180b34dbe776ea51dc1e9piecuch-5.jpg)
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643333/0d3d64aa0d07fb1ac03a072393409710pawlikowski-001-5.jpg)
Mineralog z Akademii Górniczo - Hutniczej prof. MACIEJ PAWLIKOWSKI był uczestnikiem kilkunastu interdyscyplinarnych polskich wypraw naukowych do Egiptu.
Wielokrotnie dzielił się swą wiedzą ze słuchaczami Radia Kraków rozmawiając nie tylko o Egipcie, ale też o geologii Karpat.
Dziś opowiada o historii swojej rodziny, która wywodzi się z Podhala.
Jego pradziadek był w SZCZYRZYCU zarządcą lasów
Dziadek WIKTOR, który był legionistą i w sierpniu 1914 r. wyruszył z krakowskich Oleandrów na bój, później został wysokowykwalifikowanym drukarzem i obsługiwał w koncernie „IKC” Mariana Dąbrowskiego jedne z pierwszych maszyn drukujących w kolorze.
![Rok 1939 - Rawicz, Od prawej. Dziadek legionista - Wiktor Pawlikowski - towarzysz drukarski. W środku Tata - Wiktor Pawlikowski (junior) -kadet - później artysta malarz, po lewej kolega kadet (fot. ze zbiorów rodzinnych)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643336/e7a2e3126123f21ffbc37410dd945f07pawlikowskidziadekojcieckadet.jpg)
Patriotyczne rodzinne tradycje sprawiły, że dziadek Wiktor - senior wybrał dla swego syna, także Wiktora urodzonego w 1923 r. (ojca prof. M.Pawlikowskiego), karierę żołnierza i posłał go do Szkoły Kadetów w RAWICZU.
![Wiktor Pawlikowski przy pracy (fot. ze zbiorów rodzinnych)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643339/b1a1bd10544665d9f84b6878d168be78pawlikowskiwiktormaluje.png)
Ale posiadał on także zdolności artystyczne, które realizował już po II wojnie światowej. Był malarzem i rzeźbiarzem
![Ja (M.Pawlikowski) z ojcem malujemy mój portret (1952 r).](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643343/27554e13d47dbb373b4239f749ddec4dpawlikowskiwiktor-+maciek.png)
Tworzył głównie w technice akwareli, a na obrazach przedstawiał pejzaże, zabytki architektury i widoki miast.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643338/517aaf987a74ef387a1cb4f5e25be997pawlikowskiwiktorcerkiewszczawnikswdymitra.jpg)
Jego obrazy są dziś obecne na aukcjach internetowych, a krytycy sztuki podkreślają , że malarstwo Wiktora Pawlikowskiego cechuje wielka świadomość techniki i wrażliwość na kolor.
![W. Pawlikowski, Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie (1978)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643352/3a4c6bc02d6e67f297686f58e22c9438pawlikowskidebno.jpg)
Mało kto natomiast pamięta, że mój Tato, jest autorem projektu pomnika na krakowskich BIELANACH, ku czci pomordowanych w czasie II wojny światowej pracowników krakowskich wodociągów - podkreśla prof. MACIEJ PAWLIKOWSKI.
![Bielany pod Krakowem. W.Pawlikowski na tle wznoszonego pomnika jego projektu. Pomnik poświęcony zamordowanym pracownikom krakowskich wodociągów (fot. ze zbiorów rodzinnych)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643348/9e25a0a07518d9c76b01cd64a3a6a4acpawlikowskipomnikbielany.png)
Posłuchaj!
![Galeria](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643392/e8001976898278e652ae7afa71da8f5fpawlikowskiwiatrakkoscian.jpg)
![prof. Maciej Pawlikowski](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643350/3434f133258cdfeb522e65cf6fe01c18pawlikowski-11.jpg)
![(fot. Szwejk27/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643760/983e25fc1102c7f77f728bfb89935d56zywiecsiedzibatmzzszwejk27.jpg)
MIROSŁAW MIODOŃSKI w latach 2007 - 2011 był Prezesem Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej, a obecnie jest redaktorem naczelnym rocznika "GRONIE", wydawanego przez to Towarzystwo.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643775/d93e290bf2605b8d34c0352465e302c2aaa-gronie-18-xviii.jpg)
Rodowity żywczanin, ma udokumentowaną historię rodziny od połowy XVIII w.
Mieszka przy rynku w kamienicy nr 16, która od czterech wieków związana jest z handlem winem, kiedyś w jej piwnicach składowano wino, a obecnie mieści się winiarnia.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643770/8349ba68327163d4410703feffb7c63dzywiecmirekrynek.jpg)
Opowiada na co należy zwrócić uwagę, gdy znajdziemy się na rynku w Żywcu.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643767/33b1ede1ed9f2cfd6549021d565e8611zywiecratusz.jpg)
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643769/fa066b1ea33b5242a9147be1de990e2ezywiecmireksolo.jpg)
![Godzina 10.40. Para opuszcza ratusz 10 minut przed zamachem (fot.Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644403/43448e5eca26bc91a255649a1e9b9989sarajewo.jpg)
28 czerwca 1914 r. w SARAJEWIE nastąpił zamach na następcę austro-węgierskiego tronu, arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żonę Zofię, księżnę Hohenberg, dokonany przez bośniackiego Serba Gavrila Principa, członka serbskiej nacjonalistycznej organizacji „Młoda Bośnia”.
![(fot. Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644408/ec2cf4270e2000f533e046a0d90e47affranciszekferdynand.jpg)
Jego efektem było gwałtowne zaostrzenie sytuacji politycznej w Europie i po miesiącu wybuch I wojny światowej 28 lipca 1914 r.
![(fot. Hohum/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644409/7199deccd5276b9592373b2df63a2777iwojna.jpg)
Jak zamach w Sarajewie relacjonowała krakowska prasa?
Jak oceniano działalność arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego stosunek do Polaków?
![(fot. Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644410/bc9097a1d3272b387fee5360985ea480czasfortart.jpg)
Wyjaśnia to znawca historii Krakowa MICHAŁ KOZIOŁ.
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644407/8864b452066750b2a4da36bdcc7915c8koziol-michal-11.jpg)
![(fot. Maciej Szling)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644844/40882771f0ee6dd73baec8aa843e1297muszynaszlingzameknoca.jpg)
Od wiosny najczęściej odwiedzaną atrakcją turystyczną MUSZYNY jest zamek, który po 300 latach został odbudowany praktycznie od zera.
![Zdrój](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644850/e2956711ba5926d23555cd1c5901c757muszynaanna.jpg)
Niezależnie od tego dla wakacyjnych gości uzdrowiska przygotowano wiele wydarzeń artystyczno – kulturalnych, informuje IZABELA BAJOREK - dyrektor Centrum Kultury i Czytelnictwa Gminy Uzdrowiskowej Muszyna i zaprasza na Galicyjskie Wieczory Jazzowe ( 5 -7 lipca), oraz spotkanie 12.07. z poetą ADAMEM ZIEMIANINEM, który urodził się w Muszynie i wychował w domu przy ul. Ogrodowej, a teraz promuje poezję innych muszyńskich twórców.
![(fot. Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644851/885263228ce11895b572a233ce1caf2bziemianinmiezian.jpg)
Natomiast w pierwszy sierpniowy weekend na Zapopradziu odbędzie się „FESTIWAL WÓD MINERALNYCH”.
Posłuchaj!
![(fot. Barbara Rucka)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644849/ede1a142a597cf17ecc248fc0d22120abajorekizabela.jpg)
![(fot. J.Sypień)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644972/00d5d6378dbd2abb7525991799a282b4olkuszryneknowyjs-1.jpg)
Stowarzyszenie "Zamek Rabsztyn" we współpracy z Powiatową i Miejską Biblioteką Publiczną w Olkuszu realizuje projekt "OLKUSCY LUDZIE KULTURY – PAMIĘTAMY".
Jego celem jest przypomnienie osób, które współtworzyły olkuską kulturę na przestrzeni ostatniego stulecia.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3644973/d00f97c147cb99c0187fb63c2ab4f6ebsypienilcusiana-3.jpg)
Listę zmarłych twórców i animatorów olkuskiej kultury opracowuje historyk i regionalista JACEK SYPIEŃ, w oparciu o ogólnodostępne materiały, czyli publikacje książkowe, czasopisma i źródła internetowe.
![Grób Haliny Wyrodek na Cmentarzu Parafialnym w Olkuszu (sektor IIPB, rząd 13, grób nr 15) - fot. ZBIGNIEW MENTEL](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645105/572cda8ba8b98b0eaad3563433c0b26awyrodekhalinaolkuszzmentel.jpg)
Są na niej między innymi urodzeni w Olkuszu piosenkarka "Piwnicy pod Baranami" HALINA WYRODEK (1946 - 2008) oraz reżyser LESZEK KAŁUŻA (1930 - 2018), współtwórca Studia Filmów Animowanych w Bielsku - Białej, który w 1958 r. wyemigrował do USA i przez wiele lat pracował w Hollywood w studiu Hanna Barbera.
![Leszek Kałuża](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645106/6640d99fcbd6025a34087933e2f8303fkaluzaleszek.webp)
Jest także EDWARD FRĄCZEK (1919 – 2013) artysta, który wykuwał panoramy polskich miast i zamków w grubej miedzianej blasze.
Lista liczy już około 200 biogramów, ale wciąż jest listą otwartą.
link. https://biblioteka.olkusz.pl/images/biblioteka/do-pobrania/OLKUSCY_LUDZIE_KULTURY.pdf
![Wystawa Leszka Frączka w Olkuszu w 2014 r. - (fot. Dział Wystawienniczo – Muzealny i Promocji Miasta i Gminy Olkusz)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645107/bce5e95d6c708856be105d10de4ccd6bfraczekedwardwystawa2014.jpg)
Posłuchaj !
![Olkuski Teatr Amatorski 1925 r. (fot. arch. Wandy Wimmer)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645109/d3742b9e34fad26b11146ea46d59fe1baaaolkuskiteatramatorski-1925wandawimmer.jpg)
![Zespół](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3645110/69ee59aaed889c2939ebcb77f4c2745daaailkusyok63.jpg)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
21:13
Chcą ekranów akustycznych, więc zablokują trasę S7
-
18:42
Unia Tarnów pokonuje Start Gniezno! Jaskółki bliżej awansu
-
18:09
Sadzonki, sprzęt rolniczy, a nawet pieczone wół i prosię
-
16:44
Tu spotkasz Lachów i Górali
-
16:39
"Tak się bawią, tak się bawią se-nio-rzy!"
-
16:39
Festiwal Biegowy w Piwnicznej-Zdrój
-
16:30
Konwencja Lewicy: będzie projekt ustawy dotyczący wykorzystania pustostanów
-
16:28
Tu zobaczysz bogactwo naszego regionu
-
15:30
W Krakowie o współpracy ws. odbudowy Ukrainy po wojnie