ZAGADKA HISTORYCZNA (23.06.)
- A
- A
- A
"Pejzaże regionalne" Audycja z dn. 23.06.2024 r.
Co kraj, to inna data, ale" DZIEŃ OJCA" w Polsce, obchodzony jest od 1965 r. 23 czerwca.
![J.Sztaudynger (1971) - fot. Wikipedia](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640737/095a122fcea668c77d59788fbd6298edsztaudyngerjanprzed1971.jpg)
Datę ponoć wymyślił, urodzony w KRAKOWIE, poeta i fraszkopisarz JAN SZTAUDYNGER (1904 - 1970), który pytany o poparcie pomysłu miał powiedzieć: "Proponuję 23 czerwca. Jest to najkrótsza noc w roku, ojciec ma labę, więc największe święto.
![(fot. Jan Grobelniak - wydawca/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640741/62c8b738bfa2e795355a0c9ece7b5b47aaaexpresswieczornyilustrowany1936.png)
23.06 1965 r. łódzki "EXSPRESS ILUSTROWANY" ogłosił obchody Dnia Ojca, co roku przypominając o tym święcie.
Ale po raz pierwszy, jako święto lokalne, Dzień Ojca obchodzony był 19 czerwca 1910 r.
![Rok 1911 w tym mieście (fot. W.O.Reed/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640742/72341fc0965fea37edc07b74853bb6abaaaspokanew.o.reed.jpg)
W którym kraju?
Proszę podać jego nazwę.
ADRES INTERNETOWY: [email protected]
do godz. 7.30 dnia 23.06. 2024 r.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640744/e7e30a7d9959166a37a07928833ca779aaakrauze.jpg)
UPOMINKI:
książka "WYWIAD O NICZYM" z kompozytorem Zygmuntem Krauze rozmawia Michał Mendyk
tom poezji Kazimiery Janczy „WIATR OD ŁOSOSINY"
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640746/4d24ea66c237ae572dcd3df77f8dbb9djanczyokladka-2.jpg)
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640747/9bfd2d9abcddf073cd1a9d1b954dabfcolkuszpocztowki.jpg)
3 zestawy publikacji o Olkuszu i ziemi olkuskiej
("OLKUSZ NA STAREJ POCZTÓWCE", "LEGENDY SREBRNEGO GRODU", "OLKUSZ SREBRNE MIASTO", "BAZYLIKA OLKUSKA ŚW. ANDRZEJA APOSTOŁA" oraz " GÓRNICZE TRADYCJA SREBRNEGO MIASTA")
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3640779/b9eca8958fc6a6c388007526c042eeffaaaolkusztradycje.jpg)
![Rynek w Gorlicach (fot.Geo28/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642497/b18cccfbc4031cad4940e0a1d8ce9b0dgorlickerynekoporankugeo28.jpg)
Historia lecznictwa w GORLICACH sięga roku 1512, ale o szpitalach we współczesnym rozumieniu można mówić dopiero od wieku XIX.
W sierpniu w Gorlicach zaplanowano obchody 125. lecia tamtejszego szpitala.
Został oddany do użytku w roku 1899.
Poprzedni, mały szpital na 20 łóżek, spłonął w roku 1874 r. i od tego czasu pacjenci wożeni byli to oddalonego o 30 km JASŁA.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642510/63e330debc28e1163cfcbc6f18a9aafegorliceszpitalbis.jpg)
Kto był fundatorem nowego szpitala, nota bene dziś nazywanego już starym?
Kto patronował ponad 10 letniej budowie? - o tym KATARZYNA LIANA, kustosz Muzeum Regionalnego PTTK w Gorlicach.
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642504/42b8d505abfc8a850cc5ae69f9a1ba44lianakatarzynagorlice-1.jpg)
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642511/9798ef2c307987e1632a372f3f60eb25aaapartyzanckiewspomnieniaiv.jpg)
Ukazał się kolejny, już czwarty, tom "PARTYZANCKICH WSPOMNIEŃ".
To kontynuacja serii wydawniczej zapoczątkowanej w 1999 r. która ukazuje się dzięki olkuskiemu Kołu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz olkuskiemu Oddziałowi PTTK.
Współredaktorem IV tomu, obok Konrada Kuliga, jest historyk MATEUSZ RADOMSKI - wiceprezes olkuskiego Koła.
Czyje życiorysy, czyje wspomnienie zostały utrwalone w tej publikacji?
Posłuchaj!
![(fot. Jacek Sypień)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642515/d52f673594465d4580e675e33c779ca6radomskimateuszmaj24.jpg)
![Kurszany, Litwa (fot.Hugo.arg/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642548/802329c7dc2b2fb90927a9b0477f967ckurszanyhugo.arg.jpg)
STEFAN CZARNOCKI (1878 - 1947) był geologiem oraz inżynierem górniczym.
Specjalizował się w geologii złóż węgla kamiennego i ropy naftowej.
Urodził się na Litwie i do 7 roku życia przebywał w KURSZANACH, gdzie jego ojciec był lekarzem.
Ostatnie lata swego życia spędził w KRAKOWIE.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642550/361d168d0c30803f3ae0bc478edd2824czarnockistefanagh.jpg)
W 1938 r. został profesorem zwyczajnym Akademii Górniczej.
W listopadzie 1939 r. aresztowany przez Niemców w ramach "Sonderaktion Krakau", w lutym 1940 r. powrócił z obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen do Krakowa i uchylił się od współpracy z okupantem.
![(fot. Zyxist/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642554/8e37a51f7dfbf2d8b2a157ae949f3060aghzyxist-1.jpg)
Po zakończeniu wojny został Dziekanem Wydziału Geologiczno-Mierniczego Akademii Górniczej.
Jego naukowy dorobek przypomina prof. STEFAN WITOLD ALEXANDROWICZ.
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642553/8de2df2ac376e6f255b936599d851100aleksandrowicz-15.jpg)
![(fot. Vladimir Lobachev/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642821/b3c915a7017ab75da37e59b8f04f9142aaawianki.jpg)
Noc Świętojańska, to noc z 23/24 czerwca, od dawna związana ze zwyczajem puszczania wianków na wodzie.
![(fot. Krakowskie Biuro Festiwalowe)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642794/0110042a63015fa7cb892f9a31c10533aaawiankikbf.jpg)
Tegoroczne "Wianki "- impreza o dużym rozmachu w Krakowie, będą niezwykle różnorodne i potrwają aż dwa dni.
W sobotę, 22 czerwca miastem zawładną muzyka i tradycja nocy Kupały, a w niedzielę, 23 czerwca krakowianie i przyjezdni spędzą czas z najbliższymi, aktywnie lub leniwie, w zależności od nastroju.
Główną bohaterką będzie Wisła.
![Wianki 2013 (fot.Piotr Drabik/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642823/0b0d0dc67df353b365b682c955af1f19krakowwianki2013piotrdrabik.jpg)
Ale dawniej w Krakowie wianki puszczano także na Rudawie.
Ba, już w połowie XIX w. zastanawiano się czy jest to zwyczaj starodawny czy przeniesiony z Warszawy, za czym opowiadał się historyk, dziejopis Krakowa AMBROŻY GRABOWSKI (1782- 1868).
Opis "wianków" w XIX w. prasie krakowskiej analizuje znawca historii Krakowa MICHAŁ KOZIOŁ.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642828/f9a93c3fd20cb7b7f0bc3bdf4bac004ekoziol-michal-10.jpg)
Przypomina też o wyjątkowym czerwcu 1905 r. pod Wawelem, kiedy to puszczanie wianków nabrało patriotycznego, antyrosyjskiego i projapońskiego wydźwięku!
Posłuchaj!
![Rosyjski Pancernik](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642827/c72c406de83d53f35c5471989ae07208czuszimaoslyabyapancernikrosyjski.jpg)
![Franciszek Górka (z fajką) - ŻÓŁKÓW 1932r. (fot ze zbiorów rodzinnych)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642958/6e7f4aaedee220c46f1aaedef8f19d84knapikboguslawdziadek.jpg)
Mieszkaniec Krakowa BOGUSŁAW KNAPIK jest słuchaczem Radia Kraków od bardzo, bardzo dawna.
Miłością do radia, a Radia Kraków w szczególności, zaraził go dziadek FRANCISZEK GÓRKA urodzony w 1895 r. w BIECZU (zm. 1985 JASŁO)
Pamięta, że w młodości słuchał na falach średnich felietony karykaturzysty, rysownika i radiowca ANTONIEGO WASILEWSKIEGO (1905 -1975) emitowane przez Polskie Radio Kraków.
![Babcia Bogusława Knapika - Józefa i mama Jadwiga (10 lat) w nowym domu w ŻÓŁKOWIE w 1933 r. (fot. Franiczek Górka)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642961/00942c65a3c35b4e069008584322e5f0knapikboguslaw1.jpg)
Dziadek, który w latach trzydziestych zamieszkał w ŻÓŁKOWIE koło Jasła naprawiał sąsiadom radioodbiorniki.
Sprezentował także wnukowi, gdy ten wyjechał na studia w Krakowie, czechosłowacki radioodbiornik "TESLA".
![(fot. Wojciech Pysz)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642966/c7fc0f21b4bb2aadee8d699f115994ceteslaradiowojciechpysz.jpg)
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3642964/d0f11a7f519439927a75b1c2631a72ceknapikboguslawstudio.jpg)
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643123/07bd15d30b7f4cd90256f54172706c5daaaolchawa.jpg)
"RYTMY I SZEPTY, DWUGŁOS NIEZALEŻNY" - to nowe wydawnictwo, nowy album z wierszami KRYSTYNY OLCHAWY i rysunkami WINCENTEGO KUĆMY.
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643317/042833cc92502d497549c487cf0128a9olchawa+kucma.jpg)
Krystyna Olchawa, długoletnia dyrektor Biura Wystaw Artystycznych "U Jaksy" w MIECHOWIE, jest malarką i poetką, a prof. ASP w Krakowie rzeźbiarz Wincenty Kućma autorem między innymi pomnika MACIEJA MIECHOWITY.
![K.Olchawa (z lewej) i Z.Weiss Nowina - Konopka](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643125/327fe94d21375333ca13a05c85b16526olchawa+zofia.jpg)
O tym jak powstawał ten album i co zawiera - opowiadają: Krystyna Olchawa oraz Zofia Weiss Nowina - Konopka historyk i krytyk sztuki, autorka eseju zamieszczonego w tym albumie.
Wydawnictwo zrealizowano dzięki wsparciu finansowemu z Programu "Mecenat Malopolski" 2024.
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643128/853ddd6dc5c102b1037f7074651f8911aaaolchawabis.jpg)
W niedzielę 23 czerwca 2024 roku, o godzinie 16.00 w podziemiach plebanii KAMIENIOŁOM im. JANA PAWŁA II przy kościele św. Józefa w Krakowie - Podgórzu odbędzie się spotkanie z autorami albumu "RYTMY I SZEPTY".
![Rynek w Żywcu (fot.Silar/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643436/6437acd9e5eb7689b28466ba091d5b89zywiecryneksilar.jpg)
STARY ZAMEK w ŻYWCU - to zabytkowy budynek znajdujący się w historycznym centrum miasta, wzniesiony ok. XV wieku, od roku 2005 jest siedzibą Muzeum Miejskiego w Żywcu.
![(fot. Maatex/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643440/60c1e72f5863aaa105c26c54292cb8a8zywiecstartzamekfrontmaatex.jpg)
Około 1569 r. JAN SPYTEK KOMOROWSKI rozpoczął kolejną rozbudowę zamku. Wytyczono wtedy m.in. arkadowy renesansowy dziedziniec.
Forma tak zwanego trzeciego zamku Komorowskich powstawała najpewniej w inspiracji rozwiązaniami Zamku Wawelskiego.
![Arkadowy dziedziniec (fot. Janericloebe/Wikipedia)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643438/fe3b49d32dbed9d736729fba8f9caa00zywiecstaryzamekdziedziniecjanericloebe.jpg)
W ramach wystaw stałych w Muzeum Miejskim oglądać można m.in. ekspozycję etnograficzną, a w niej strój żywiecki, który nie jest strojem góralskim ani regionalnym – jest noszony wyłącznie przez mieszczan i jest związany tylko z jednym miejscem – z Żywcem.
![(fot. Muzeum Miejskie Żywiec)](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643448/117c86a9e750748f17013a390c39a7dezywiecstroj.jpg)
Do dziś Żywczanie z dumą noszą swoje stroje podczas obchodów świąt kościelnych i państwowych - informuje DOROTA FIRLEJ - kustosz Muzeum, prezes Stowarzyszenia "Asysta Żywiecka", którego celem jest pielęgnowanie kultury i tradycji mieszczan żywieckich.
Posłuchaj!
![](https://sdm.radiokrakow.pl/data/article/3643450/b103899d9bc737774de83646dc4b5cb9zywiecfirlej.jpg)
Komentarze (0)
Najnowsze
-
21:13
Chcą ekranów akustycznych, więc zablokują trasę S7
-
18:42
Unia Tarnów pokonuje Start Gniezno! Jaskółki bliżej awansu
-
18:09
Sadzonki, sprzęt rolniczy, a nawet pieczone wół i prosię
-
16:44
Tu spotkasz Lachów i Górali
-
16:39
"Tak się bawią, tak się bawią se-nio-rzy!"
-
16:39
Festiwal Biegowy w Piwnicznej-Zdrój
-
16:30
Konwencja Lewicy: będzie projekt ustawy dotyczący wykorzystania pustostanów
-
16:28
Tu zobaczysz bogactwo naszego regionu
-
15:30
W Krakowie o współpracy ws. odbudowy Ukrainy po wojnie